Khởi động Dự án Đối tác đa bên hướng tới 100% Năng lượng Tái tạo góp phần thực hiện NDC

28 / 04 / 2021

Trong ngày 26/4/2021 vừa qua, Phòng Thương mại & Công nghiệp Việt Nam (VCCI) phối hợp với Tổ chức Quốc tế về Bảo tồn Thiên nhiên (WWF Việt Nam)  đã tổ chức Hội thảo khởi động Đối tác đa bên hướng tới 100% Năng lượng Tái tạo góp phần thực hiện Bản đóng góp do Quốc gia tự quyết định (NDC), ngoài ra hội thảo còn có sự góp mặt của hơn 100 doanh nghiệp trong lĩnh vực Năng lượng tái tạo và các tổ chức khoa học, xã hội, viện nghiên cứu, các hiệp hội ngành nghề… .

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, Nationally Determined Contributions (NDC) hay Đóng góp do quốc gia xác định là các kế hoạch quốc gia không ràng buộc nêu bật các hành động khí hậu, bao gồm các mục tiêu, chính sách và biện pháp liên quan đến khí hậu mà chính phủ muốn thực hiện để ứng phó với biến đổi khí hậu và đóng góp để đạt được các mục tiêu toàn cầu đề ra trong Hiệp định Paris.

Trong những năm gần đây, Chính phủ Việt Nam đã có những chính sách thúc đẩy phát triển năng lượng tái tạo (NLTT), điển hình là Chiến lược phát triển NLTT (2016), Chiến lược Tăng trưởng Xanh và Nghị Quyết 55/BCT về định hướng phát triển NLTT. Để phát biểu khai mạc hội thảo, ông Võ Tân Thành đã nói: “Thống kê cho thấy, những năm gần đây, Việt Nam đã có những bước tiến mạnh mẽ về phát triển NLTT, đặc biệt là về công suất điện mặt trời mới đưa vào vận hành (chiếm khoảng 10% công suất đặt của hệ thống điện Việt Nam). Hiện tại, Bình Thuận đã có 20 dự án điện gió được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương khảo sát, nghiên cứu, đầu tư và 95 dự án điện mặt trời đăng ký đầu tư.” Theo đó, các quy hoạch năng lượng, quy hoạch điện cũng được xây dựng theo hướng ưu tiên phát triển NLTT.

Ông Võ Tân Thành, Phó Chủ tịch VCCI, Giám đốc VCCI-HCM

Mặc dù, nhiều bên thừa nhận tầm quan trọng của việc tăng tỷ trọng NLTT, nhưng nhiều thách thức vẫn chưa được giải quyết. Ông Nguyễn Thành Trung đã có đôi lời phát biểu: “Việt Nam có mức phát thải tăng nhanh nhất trong số các nước tiểu cường sông Mê Kông mở rộng, tổng nhu cầu năng lượng của Việt Nam được dự báo tăng mỗi năm vào khoảng 5% từ nay cho đến năm 2035 và riêng điện thì tăng 8%/năm”. Và đó là lý do hình thành Dự án “Đối tác đa bên hướng tới 100% Năng lượng Tái tạo (MAP) góp phần thực hiện Bản đóng góp do Quốc gia tự quyết định (NDC)”. Dự án được thực hiện từ 2020 đến 2023, với mục tiêu giới thiệu và củng cố các nhóm đối tác đa bên tại các quốc gia Nepal, Uganda và Việt Nam.

Về hoạt động của MAP:

Với bản chất bao trùm, chú trọng sự tham gia chủ động của các bên vào quá trình hành động và tạo ra các kết quả, MAP tạo điều kiện thuận lợi cho việc ra quyết định, tăng cường mạng lưới và nâng cao năng lực cho các bên liên quan.

Trước hết, dự án sẽ xác định và kết nối bên liên quan chính để thúc đẩy việc triển khai NLTT trong một MAP. Sau đó, các bên liên quan này sẽ phát triển một tầm nhìn chung về 100% NLTT của quốc gia và khu vực dựa trên những đặc thù riêng của các lĩnh vực hành động, bao gồm: điện, giao thông và sử dụng NLTT.

Dữ liệu này và các dữ liệu bổ sung sẽ được mô hình hóa để phát triển các kịch bản 100% NLTT nhằm vạch ra các lộ trình chuyển đổi có liên quan, đồng thời chứng tỏ rằng 100% NLTT là khả thi. Đây sẽ là cơ sở cho các cuộc đối thoại chính sách ngang hàng, từ đó dẫn đến lộ trình chính sách nêu rõ các cơ hội và rào cản để mở rộng quy mô NLTT. Điều này sẽ cho phép các nhà hoạch định chính sách phát triển các chính sách NLTT và sửa đổi chiến lược NLTT hiện tại dựa trên cơ sở khoa học để nâng cao tham vọng và cam kết dài hạn về 100% NLTT.

Kết quả của dự án sẽ được chia sẻ giữa các quốc gia tham gia và trên các diễn đàn quốc tế (UNFCCC, IRENA, SDGs, v.v.) như những ví dụ thực tiễn tốt nhất. Hơn nữa, dự án góp phần thực hiện mục đích tăng cường hội nhập khu vực thông qua tổ chức các cuộc đối thoại ngang hàng, chuyên biệt để giới thiệu kết quả dự án, giải thích các lợi ích kinh tế xã hội của NLTT và sẽ tạo điều kiện chia sẻ kiến thức giữa các bên liên quan của các quốc gia khác nhau. Việt Nam có mức phát thải khí nhà kính tăng nhanh nhất trong Tiểu vùng sông Mê Công mở rộng (GMS) và tiếp tục phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch.

 Hơn nữa, tổng nhu cầu năng lượng của Việt Nam được dự báo sẽ tăng trung bình gần 5% mỗi năm đến năm 2035, bao gồm tăng trưởng nhu cầu điện 8% hàng năm – sẽ tăng gấp đôi sản lượng năng lượng của Việt Nam so với mức năm 2015. Dù việc phát triển NLTT cần được quan tâm để phát triển nhanh trong thời gian tới, nhưng tiềm năng của Việt Nam cho các dự án năng lượng mặt trời và gió vẫn chưa được phát triển.

Việc sử dụng năng lượng tái tạo ở Việt Nam phải đối mặt với nhiều rào cản: rào cản về thể chế; rào cản pháp lý; rào cản đầu tư; rào cản kỹ thuật; rào cản thương mại; rào cản thị trường và rào cản nhân lực kỹ thuật. Do đó, dự án này sẽ trao quyền cho các cơ quan chính phủ, xã hội dân sự, khu vực tư nhân và thúc đẩy các cuộc đối thoại giữa các bên khác nhau hướng tới một tương lai 100% NLTT, đóng góp vào lộ trình giảm thiểu KNK và phát triển bền vững của Việt Nam

Print Friendly