Thị trường thiết bị y tế Việt Nam

07/07/2016 09:51

1. Tổng quan ngành y tế Việt Nam

Trong những năm gần đây, hệ thống y tế của Việt Nam đã đánh dấu những bước chuyển biến tích cực trong vấn đề ngân sách; bộ Y Tế đã quyết định chi 11.6 tỷ đôla Mỹ (tương đương 6.1% GDP của Việt Nam) trong năm 2015 và dự kiến giữ nguyên con số này đến năm 2018 để nâng cao chất lượng hệ thống y tế. Tuy vậy, hệ thống y tế công cộng của Việt Nam vẫn chưa hoạt động hiệu quả. Bệnh viện tại các thành phố lớn như Hà Nội hay Hồ Chí Minh thường xuyên trong tình trạng quá tải – có thể phải hoạt động 200% công suất trong giờ cao điểm – trong khi những bệnh viện địa phương lại không hoạt động hết khả năng. Một trong những nguyên nhân của tình trạng này là do sự bố trí và thiếu hụt các chuyên gia y tế.

Hệ thống y tế tư nhân đã phát triển mạnh kể từ khi được hoạt động năm 1989. Tính đến năm 2015, đã có 200 bệnh viện tư được thành lập phục vụ chủ yếu cho tầng lớp trung lưu và là sự lựa chọn lý tưởng cho những cá nhân có thể đáp ứng chi phí khám chữa bệnh cao. Tốc độ tăng trưởng trung bình hàng năm của khối bệnh viên tư đạt mức ấn tượng 18.6% trong giai đoạn 2011-14.

(Nguồn: Bộ Y tế, Tổng cục Thống kê)

71% các cơ sở y tế công được đặt tại khu vực miền Bắc. Thủ đô Hà Nội được dự đoán sẽ nhận được phần lớn ngân sách để mua các thiết bị y tế hiện đại và cao cấp; bên cạnh đó, do có chất lượng cuộc sống cao, tiềm năng phát triển của Hồ Chí Minh cũng rất triển vọng, dù số lượng các cơ sở y tế công cộng của thành phố có ít hơn một số tỉnh thành khác (379 cơ sở y tế công).

(Nguồn: Bộ Y tế, Tổng cục Thống kê)

2. Thị trường thiết bị y tế Việt Nam

Cùng với sự phát triển của ngành, thị trường thiết bị y tế của Việt Nam đã phát triển ổn định trong những năm gần đây, đạt mức 781.8 triệu đôla Mỹ trong năm 2015 và dự kiến cán mốc 1,095 triệu đôla Mỹ vào năm 2019. Tuy vậy, 95% các sản phẩm trên thị trường hiện tại đều là nhập khẩu, đặc biệt là trong các phân khúc cao cấp như sản phẩm chẩn đoán hình ảnh. Tính đến thời điểm năm 2015, các nhà sản xuất nội địa mới chỉ đáp ứng được nhu cầu cho các vật tư y tế cơ bản như giường bệnh hay các thiết bị sử dụng một lần.

(Nguồn: BMI)

Trong năm 2014, giá trị xuất và nhập khẩu của các mặt hàng thiết bị y tế đạt lần lượt 751 triệu đôla Mỹ (tăng 127% so với năm 2010) và 707 triệu đôla Mỹ (tăng 44% so với năm 2010). Mỹ là thị trường xuất khẩu chính của mặt hàng thiết bị y tế Việt Nam – chiếm 23% tổng giá trị xuất khẩu của thị trường này. Nhật Bản, chiểm 20% tổng giá trị xuất khẩu, là thị trường lớn thứ hai của Việt Nam và chủ yếu nhập khẩu các loại vật tư y tế tự tiêu hao.

Như đã đề cập ở trên, các sản phẩm thuộc phân khúc cao cấp như chẩn đoán hình ảnh đều có nguồn gốc nhập khẩu (chủ yếu từ Nhật Bản và Đức). Bên cạnh đó, Việt Nam cũng nhập khẩu nhiều thiết bị y tế tự tiêu hao từ Singapore (chiểm thị phần lớn nhất 19% tổng giá trị nhập khẩu của ngành).

3. Xu hướng và nhân tố thúc đẩy thị trường

Dựa trên các báo cáo phân tích, Ipsos Business Consulting nhận định triển vọng phát triển của ngành thiết bị y tế Việt Nam là rất khả quan dựa trên:

  • Tuổi thọ trung bình của người Việt tăng lên cùng với sự gia tăng dân số thuộc nhóm tuổi 60-79 sẽ thúc đẩy nhu cầu sử dụng các thiết bị y tế trong tương lai.
  • Về khía cạnh sản xuất, kể từ khi gia nhập tổ chức thương mại quốc tế WTO năm 2007, làn sóng các công ty thiết bị y tế đầu tư vào Việt Nam vẫn gia tăng, điển hình như Terumo, Sonion, và United Healthcare đã chuyển nhà máy từ các nước khác về Việt Nam để tận dụng nguồn nhân công giá rẻ và các chính sách hỗ trợ từ phía Chính Phủ.
  • Việt Nam tích cực đẩy mạnh phát triển và hiện đại hóa các cơ sở và thiết bị y tế công ở các tỉnh thành phố lớn và địa phương để đáp ứng với nhu cầu ngày càng tăng và giảm thiểu tình trạng quá tải.
  • Sự hỗ trợ từ các tổ chức quốc tế nhằm nâng cao chất lượng ngành y tế của Việt Nam. Năm 2014, Liên Minh Châu Âu (EU) kí thỏa thuận với Việt Nam trị giá khoảng 130 triệu đôla Mỹ cho giai đoạn 2 của chương trình (EU-HSPSP-2) nhằm nâng cao số lượng các cơ sở y tế và chất lượng dịch vụ.

Chuyên mục “Điểm nhấn thị trường” do VCCI-HCM phối hợp với Ipsos Business Consulting xây dựng nhằm mang đến những thông tin thị trường đáng lưu ý, cùng những phân tích và gợi ý về chiến lược phát triển cho các DN Việt Nam. Quý DN có thể chia sẻ ý kiến và gửi câu hỏi về ban biên tập theo địa chỉ diemnhanthitruong@vcci-hcm.org.vn.

Chuyên mục "Điểm nhấn thị trường" trên Bản tin VCCI-HCM số 7, 01/07/2016.