Sắc màu kinh tế Việt Nam 2016

02/02/2017 07:47

Trong năm 2016, kinh tế Việt Nam đã xuất hiện nhiều gam màu sáng khi các chỉ tiêu kinh tế quan trọng được duy trì ổn định. Với nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc, những động thái tích cực của doanh nghiệp đang dần hướng đến nâng cao môi trường đầu tư kinh doanh, đặc biệt là gia tăng chuỗi giá trị toàn cầu. Kinh tế Việt Nam đang vươn mình mạnh mẽ và hứa hẹn sẽ tạo nên những bước đột phá mới trong giai đoạn 2017-20, điển hình là các nhóm ngành: vận tải hàng không, công nghiệp điện tử, gỗ và thiết bị y tế.

1. VIỆT NAM THUỘC NHÓM NƯỚC TĂNG TRƯỞNG GDP CAO NHẤT GIAI ĐOẠN 2016-20

Trong năm 2016, Việt nam thuộc nhóm các nước có tốc độ tăng trưởng GDP cao nhất trong khu vực ASEAN và Châu Á. Những cam kết, hành động của Chính Phủ về đổi mới, cải thiện môi trường đầu tư và kinh doanh sẽ góp phần hỗ trợ kinh tế Việt Nam tiếp tục chuyển biến tích cực và phát triển bền vững trong giai đoạn 2017-20.

2. NGUỒN VỐN FDI TIẾP TỤC TĂNG ỔN ĐỊNH

Năm 2016, Việt Nam thu hút 2,556 dự án FDI, tăng gần 27% so với năm trước, điển hình là 2 dự án lớn của Hàn Quốc đầu tư tại TP. Hải Phòng: dự án LG Display với tổng vốn đầu tư đăng ký 1.5 tỷ đôla Mỹ để sản xuất và gia công sản phẩm màn hình OLED nhựa cho các thiết bị di động và dự án nhà máy LG Innotek với tổng vốn đầu tư đăng ký 550 triệu đôla Mỹ.

Nhờ nguồn vốn FDI từ Hàn Quốc và Hong Kong, các doanh nghiệp Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ ở các ngành công nghệ, điện tử, máy móc. Đây là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn lao động chất lượng cao, do đó, để xuất siêu bền vững, doanh nghiệp Việt cần tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu thay thế lao động giá rẻ và hoạt động gia công, lắp ráp. Ngoài sự hỗ trợ từ Chính Phủ, bản thân các doanh nghiệp cần tăng cường liên kết với các doanh nghiệp FDI, định vị lĩnh vực kinh doanh cốt lõi, xây dựng thương hiệu để nâng cao chuỗi giá trị toàn cầu. Bên cạnh đó, FTA giữa Việt Nam và Hàn Quốc, Liên minh Kinh tế Á – Âu sẽ tác động tích cực đến tình hình thương mại Việt Nam trong những năm tới, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu các nhóm hàng thiết bị điện tử, thiết bị công nghiệp, truyền thông, vật liệu xây dựng và các sản phẩm gỗ. Ngoài ra, Việt Nam, với ưu thế là nước duy nhất tại ASEAN đã kết thúc đàm phán FTA với EU, sự kiện Brexit góp phần tạo cơ hội cho Việt Nam thu hút các nhà đầu tư châu Âu chuyển hướng sang Việt Nam nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng hàng nhập khẩu giá rẻ của người tiêu dùng châu Âu.

3. XUẤT SIÊU TRỞ LẠI

Trong năm 2016, kim ngạch xuất khẩu đạt 175.9 tỷ đôla Mỹ và nhập khẩu đạt 173.3 tỷ đôla Mỹ; cán cân thương mại hiện đang dừng ở mức xuất siêu 2.6 tỷ đôla Mỹ nhưng xuất siêu có được phần lớn dựa vào các doanh nghiệp FDI ở các lĩnh vực công nghệ điện tử, thiết bị điện gia dụng, dệt may, da giày, v.v..

4. SỐ LƯỢNG DOANH NGHIỆP THÀNH LẬP MỚI TĂNG ĐỘT PHÁ

Những năm gần đây, số doanh nghiệp đăng ký thành lập mới tại Việt Nam ghi nhận mức tăng trưởng nhất định. Đặc biệt trong năm 2016, lượng doanh nghiệp tăng mạnh ở lĩnh vực kinh doanh bất động sản, truyền thông, công nghệ thông tin. Đầu năm 2016, với sự cho phép của Chính phủ, Bộ KH&ĐT đã ra mắt Quỹ hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ để nâng cao năng lực tiếp cận tín dụng, qua đó, các doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ có nhiều tiềm năng để phát triển trong năm 2017. Trước các cơ hội hội nhập, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực cạnh tranh, sản xuất kinh doanh phải được thực hiện theo chuỗi và hình thành các cụm liên kết ngành để gia tăng giá trị sản phẩm.

5. DỰ BÁO TOP 5 NGÀNH CÔNG NGHIỆP TĂNG TRƯỞNG NHANH

Trong giai đoạn 2016–20, các nhóm ngành hứa hẹn sẽ đạt tốc độ tăng trưởng nhanh nhất là vận tải hàng không, gỗ và sản phẩm gỗ, điện tử, y tế. Đây cũng là các lĩnh vực sẽ thu hút nhiều lao động trong thời gian sắp tới.

Thời gian qua, vận tải hàng không Việt Nam đã phát triển nhanh chóng với tốc độ cao, tăng bình quân 11.7%/năm. Chính Phủ cũng định hướng phát triển của ngành hàng không đến năm 2020 sẽ tăng 11-14%/năm. Ngoài ra, một số sự kiện hàng không như Công ty dịch vụ bay hàng không Vasco - chi nhánh của VNA được chuyển đổi thành công ty cổ phần, hãng hàng không từ Nhật Bản Vanilla Air chính thức hoạt động tại Việt Nam hay Vietjet Air đã tiến hành IPO vào 30/11 và dự kiến thu về 200 triệu đôla Mỹ, v.v.. hứa hẹn hàng không Việt Nam sẽ phát triển đột phá trong giai đoạn 2017–20.

Hiện nay, ngành gỗ Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao 9.7% và là ngành duy nhất cán đích mục tiêu kim ngạch xuất khẩu trước 5 năm (năm 2015 đã đạt kim ngạch xuất khẩu 6.9 tỷ đôla Mỹ trong khi mục tiêu năm 2020 là 7 tỷ đôla Mỹ). Theo báo cáo của Ipsos BC, các sản phẩm gỗ từ Việt Nam hiện đang là mặt hàng chất lượng và được các thương hiệu lớn như IKEA, Costco, Tesco, Walmart ưa chuộng. Hiện nay các doanh nghiệp đã dần đầu tư vào thiết kế, công nghệ, chuyển biến mô hình để thích ứng với nhu cầu mới, điển hình là công ty Trường Thành đã có kế hoạch mở rộng kênh phân phối của mình cho 20 nhà bán lẻ trên toàn quốc và nhắm vào phân khúc đồ nội thất cao cấp bằng cách hợp tác với tập đoàn Vingroup - tập đoàn bán lẻ lớn của Việt Nam.

Điện tử ViệtNam luôn là ngành công nghiệp đạt kim ngạch xuất nhập khẩu cao nhất trong những năm gần đây vì số lượng dự án FDI liên quan đến ngành điện tử tăng mạnh. Với tiềm năng như vậy, công nghiệp điện tử là lĩnh vực gia tăng nhu cầu lao động trong tương lai. Trong quy hoạch tổng thể phát triển công nghiệp đến năm 2020, Việt Nam sẽ xây dựng ngành điện tử, công nghệ trở thành ngành công nghiệp then chốt. Tuy nhiên, các DN FDI đang chiếm lĩnh thị trường điện tử và thiết bị điện nên các doanh nghiệp nội địa cần nâng cao công nghệ, quy mô và cạnh tranh trên thị trường toàn cầu bằng chất lượng để nâng cao chuỗi giá trị toàn cầu.

Chuyên mục “Điểm Nhấn Thị Trường” trong các số bản tin tiếp theo sẽ tiếp tục cung cấp cho quý Doanh Nghiệp những phân tích chuyên sâu về các ngành có tiềm năng trong năm 2017. Quý DN có thể chia sẻ ý kiến và gửi câu hỏi về ban biên tập theo địa chỉ diemnhanthitruong@vcci-hcm.org.vn.

Chuyên mục "Điểm nhấn thị trường" trên Bản tin VCCI-HCM số 1-2, 18/01/2017.