Ngành Thức Uống Việt Nam triển vọng trong thời đại mới

29/05/2017 04:43
Ngành thức uống đề cập trong bài viết này bao gồm:
  • Thức uống không cồn: cà phê, trà, sữa, nước ngọt có ga, nước giải khát đóng chai
  • Thức uống có cồn: bia, rượu

1. Tiềm năng của thị trường thức uống Việt

Trước những thay đổi rõ rệt về nền kinh tế nói chung và mức sống của người tiêu dùng nói riêng, ngành thức uống Việt Nam đang bước vào giai đoạn đầy tiềm năng.

Mức thu nhập hàng tháng cũng như chi tiêu cho thức uống của người Việt ngày càng cao. GDP đầu người năm 2017 dự kiến đạt đến 2,346 đô la Mỹ (tăng gần 9% so với năm 2016), trong đó gần 41% thu nhập là dành cho thực phẩm, nước uống và thuốc lá. Cơ cấu tiêu dùng này được dự đoán sẽ không thay đổi trong những năm tới. Mức tiêu thụ thức uống của người Việt Nam năm 2016 đạt đến 82 tỷ lít và dự kiến sẽ tăng lên 109 tỷ lít vào năm 2020, tương đương mức tăng trưởng bình quân hàng năm đạt 6%.

Trong nhóm đồ uống có cồn, mặt hàng bia vẫn giữ ưu thế là thức uống phổ biến. Lượng bia tiêu thụ đầu người đạt gần 38 lít năm 2016 và dự kiến sẽ tiếp tục tăng đến 42 lít trong năm 2020.

Đối với thức uống không cồn, doanh số nước giải khát được bán ra thị trường gấp đôi doanh số nước có gas và xu hướng này sẽ tiếp tuc giữ nguyên trong thời gian tới. Tổng doanh số của thị trường thức uống không cồn dự kiến sẽ cán mốc 7.3 tỷ đôla Mỹ vào năm 2020.

2. Các xu hướng tiêu dùng mới trong năm 2017

Một nền kinh tế phát triển có ảnh hưởng tích cực đến sức sống của ngành hàng tiêu dùng nhanh, đặc biệt là đối với ngành hàng giải khát. Dự kiến, thị trường này sẽ trở nên sôi động trong những năm tới, với sự tác động đáng kể của các xu hướng/sự kiện sau:

Tại Đông Nam Á, Việt Nam là quốc gia quan tâm đến sức khỏe nhất. Vì lo ngại về các bệnh ung thư, tiểu đường hay béo phì, người Việt ngày càng chú trọng đến sức khỏe của mình hơn. Những cá nhân có thu nhập từ trung bình trở lên sẵn lòng chi trả cho các loại thức uống không cồn như trà đóng chai, nước hoa quả nguyên chất hay các thức uống ít năng lượng và ít đường khác.

Tuy nhiên, quan tâm về sức khỏe không có nghĩa là người Việt tiêu thụ ít thức uống có cồn hơn – đặc biệt là bia. Việt Nam là quốc gia có lượng lượng bia tiêu thụ đầu người cao nhất Đông Nam Á. Uống bia cùng bạn bè và đồng nghiệp được xem như là hoạt động giao lưu xã hội, hỗ trợ cho việc kinh doanh không thể thiếu trong văn hóa người Việt.

Xu hướng cao cấp hóa (premiumisation) ngày càng rõ khi người tiêu dùng Việt đang chuyển sang tiêu thụ các loại thức uống giá trị cao hơn, điển hình nhất là thị trường bia – rượu. Theo ông Mikio Masawaki, Tổng Giám đốc Sapporo Vietnam, tốc độ phát triển của phân khúc bia cao cấp ngày càng tăng, có thể đạt đến 20% vào năm 2020.

Nhận định của Ipsos Business Consulting

Thị trường thức uống đang chứng kiến sự bành trướng của các doanh nghiệp nước ngoài qua con đường M&A hay FDI. Dẫu khó khăn, nhưng đây cũng là động lực để các doanh nghiệp nội cải thiện sản phẩm và chiến lược của mình. Dưới đây là một số gợi ý:

Xu hướng tiêu dùng mới chỉ ra rằng các nhà sản xuất thức uống không cồn nội địa cần tập trung vào phát triển các dòng sản phẩm đa dạng về hương vị, dung tích, đồng thời thúc đẩy các nhóm sản phẩm có lợi cho sức khỏe. Một số sản phẩm tiêu biểu đã và đang áp dụng cách tiếp cận này có thể kể đến như: Vfresh của Vinamilk, Nutriboost của Coca, Juices của Tân Hiệp Phát.

Thói quen tiêu thụ thức uống ở ba miền có sự khác biệt rõ rệt. Theo các nghiên cứu định tính của Ipsos, thị trường miền Bắc chú trọng đến bao bì và chạy theo các trào lưu, trong khi Qthị trường miền Nam khá dễ tính và thích thử nhiều loại thức uống đa dạng. Tuy nhiên, thị trường miền Trung lại khá bảo thủ và có xu hướng trung thành với các loại thức uống quen dùng lâu năm – đặc biệt đối với bia, một phần vì sự giới hạn về sản phẩm tại khu vực này. Nắm bắt chính xác tâm lý người tiêu dùng, các công ty giải khát, bia – rượu có thể dễ dàng đưa ra các chiến lược phù hợp, nhằm mở rộng thị phần và phát triển.

Giá cả cũng là một lợi thế cạnh tranh giữa sản phẩm Việt Nam và nhập khẩu. Tham khảo một số nguồn bán lẻ cho thấy, giá trung bình của một thùng bia (24 lon) ngoại nhập luôn cao hơn 2-2.5 lần so với bia nội, vì thuế nhập khẩu cho bia – rượu hiện dao động từ 30% đến 65%. Giá thành cạnh tranh đồng nghĩa với việc tiếp cận được nhiều khách hàng, góp phần tăng tính hấp dẫn của các sản phẩm bia nội địa.

Chuyên mục “Điểm Nhấn Thị Trường” trong các số bản tin tiếp theo sẽ tiếp tục cung cấp cho quý Doanh Nghiệp những phân tích chuyên sâu về các ngành có tiềm năng trong năm 2017. Quý DN có thể chia sẻ ý kiến và gửi câu hỏi về ban biên tập theo địa chỉ diemnhanthitruong@vcci-hcm.org.vn.