Chương trình bảo hiểm y tế mang đến những cơ hội gì cho Việt Nam?

08/01/2018 02:31

Tổng quan thị trường y tế và dịch vụ chăm sóc sức khỏe Việt Nam

Tốc độ gia tăng dân số người cao tuổi ở Việt Nam vào khoảng 3.4%/năm cho đến năm 2020. Ngoài ra, quá trình già hóa dân số diễn ra kéo theo sự gia tăng số ca mắc bệnh mãn tính và các chi phí y tế. Song song đó, chi tiêu chăm sóc sức khoẻ bình quân đầu người được dự đoán tăng từ US$133 năm 2016 đến US$183 năm 2020, xu hướng này dự đoán tiếp tục tăng trong bối cảnh Nhà nước cho thực thi các chính sách chăm sóc sức khỏe phổ thông và phát triển cơ sở hạ tầng y tế. Việt Nam là một trong những nước có tốc độ phát triển cao nhất trong tổng chi tiêu chăm sóc sức khỏe với mức 8-10%/năm đến năm 2020.

Việt Nam đang phải đối mặt với các thách thức về chi phí phát sinh cao cùng với sự thiếu hụt và không đều trong việc phân phối các chuyên gia y khoa, giường bệnh trên đầu người. Vì thế, BHYT đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người dân tiếp cận với các dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giảm thiểu chi phí phát sinh.

Nhờ vào sự phát triển kinh tế vượt bậc cùng với chính sách thúc đẩy sử dụng Bảo hiểm Y tế (BHYT) trong khu vực Đông Nam Á, thị trường chăm sóc sức khoẻ ngày càng được cải thiện. Trong đó, Việt Nam, Philippines, và Indonesia là những nước dẫn đầu về tăng trưởng thị trường y tế trong khu vực trong ba năm gần đây.

Tiến trình của chương trình BHYT

Nhà nước đề xuất cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khoẻ thông qua BHYT nhằm thúc đẩy sự bình đẳng xã hội.

Trong năm 2014, thặng dư tích lũy lên đến hơn 20,000 tỷ đồng. Bên cạnh đó, ngành còn được hỗ trợ thêm từ các nguồn bên ngoài với mục đích duy trì và phát triển công tác quản trị tổ chức của các cơ sở BHYT.

Tuy nhiên, Việt Nam được dự đoán sẽ gặp phải viễn cảnh thâm hụt ngân sách cho chương trình BHYT vì được nhận ít nguồn vốn quốc tế từ khi trở thành nước thu nhập trung bình. Bên cạnh đó, việc gia tăng số lượt khám chữa bệnh và chi phí khám chữa bênh tại nhiều tỉnh thành trên cả nước cũng dẫn đến những sức ép lớn trong công tác quản lý các nguồn lực y tế. Chẳng hạn, trong năm 2017 có 15 tỉnh thành ghi nhận sự gia tăng trên 20% số lượt khám chữa bệnh và 31 tỉnh gia tăng chi phí khám chữa bệnh trên 40% so với cùng kỳ năm 2016.

Do đó, hiện nay Việt Nam đang đầu tư cho hệ thống thông tin giám định BHYT và kiểm tra, giám sát việc sử dụng quỹ BHYT để kiểm soát tình trạng này.

Tỷ lệ phần trăm chi phí phát sinh trong tổng chi phí chăm sóc sức khoẻ được giảm đáng kể trong giai đoạn 2004-2014 sau khi chương trình BHYT được triển khai

Điểm nhấn đúc kết từ thị trường chăm sóc sức khoẻ của Ipsos Business Consulting

Sự khác biệt trong phân khúc sử dụng dịch vụ y tế công – tư ngày càng rõ rệt. Trong khi chính sách Nhà nước tạo điều kiện cho những người dân có thu nhập trung bình – thấp tiếp cận đến các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thông qua việc tham gia chương trình BHYT, nhóm người thu nhập trung bình – khá dần chuyển dịch xu hướng sang khu vực tư nhân và khám chữa bệnh tại nước ngoài.

Việt Nam đang phải đối mặt với viễn cảnh bội chi Quỹ BHYT do nhu cầu khám chữa bệnh của người dân tăng cao thông qua chương trình BHYT và sự cắt giảm các nguồn vốn trợ cấp quốc tế sau khi trở thành nước có thu nhập trung bình.

Nguồn lực y tế phân bổ không đồng đều ảnh hưởng đến chất lượng khám – chữa bệnh. Mức độ tiên tiến của thiết bị cũng như trình độ chuyên môn của các bác sĩ phân hóa giữa các vùng miền không đồng đều, từ đó ảnh hưởng đến nhu cầu bệnh nhân, chương trình điều trị và các cơ hội mở rộng cho các doanh nghiệp y tế.

*Trang thông tin này được thực hiện với sự cộng tác của Ipos Business Consulting
Chuyên mục "Điểm nhấn Thị trường" do Trung tâm Thông tin Thương mại, VCCI-HCM phối hợp cùng Business Consulting xây dựng nhằm mang đến những thông tin thị trường đáng lưu ý, cùng những phân tích và gợi ý về chiến lược phát triển cho các DN Việt Nam. Quý DN có thể chia sẻ ý kiến và gửi câu hỏi về ban biên tập theo địa chỉ tttt@vcci-hcm.org.vn